Mimo że liczba wypadków w rolnictwie z roku na rok maleje, to jednak wciąż pozostaje prawie dwukrotnie większa niż w innych działach gospodarki. Liczba niebezpiecznych zdarzeń gwałtownie wzrasta w okresie żniw, a statystycznie najwięcej z nich odnotowuje się w sierpniu.
 

Kiedy mamy do czynienia z wypadkiem w pracy rolniczej?

Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników, wypadek to nagłe zdarzenie powstałe z przyczyn zewnętrznych, które związane są z czynnościami wykonywanymi w gospodarstwie. Inaczej mówiąc, aby zdarzenie zostało uznane za wypadek, jednocześnie muszą zostać zrealizowane trzy podstawowe warunki: nagłość zdarzenia, przyczyna zewnętrzna oraz związek z pracą rolniczą. Wszystkie te przesłanki powinny zostać spełnione także wówczas, gdy wypadkowi ulegnie pomocnik rolnika. W tym przypadku wykonywane czynności należy określić w umowie o pracy przy zbiorach. Skutkiem wypadku może być stały uszczerbek na zdrowiu definiowany jako naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie jego czynności i nie rokuje poprawy. Z kolei za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie jego czynności na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie.
 

Przyczyny wypadków
 

W I kwartale br. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zanotowała 3 432 zdarzenia wypadkowe, z których 12 zakończyło się śmiercią poszkodowanego. Natomiast aż 14 998 wypadków przy pracy rolniczej miało miejsce w poprzednim roku, z czego 81 ze skutkiem śmiertelnym. Jakie są ich główne przyczyny? Biuro Prewencji i Rehabilitacji KRUS od lat określa niemalże te same powody, z których wynikają wypadki w gospodarstwach. Należy do nich zaliczyć m.in.:

• nieuzasadnione postępowanie rolnika tj. operowanie kończynami w strefie zagrożenia, nieodpowiednia obsługa zwierząt (przede wszystkim niezachowanie szczególnej ostrożności przy zwierzętach niebezpiecznych), sposób wchodzenia i schodzenia z drabin, podestów, rusztowań oraz stan konstrukcji tych stanowisk,
• niewłaściwe posługiwanie się maszynami, urządzeniami i narzędziami tj. uchwycenie i trzymanie narzędzi, środków i przedmiotów pracy, nieprawidłowy sposób wchodzenia, jak również schodzenia z maszyn rolniczych oraz ich nieprawidłowa eksploatacja,
• nieużywanie ochron w pracy i urządzeń zabezpieczających tj. odpowiedniego obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej.

Warto również zaznaczyć wpływ przyczyn technicznych, które wynikają z niewłaściwego stanu: podwórza, ciągów komunikacyjnych, placów manewrowych, obiektów budowlanych oraz maszyn, urządzeń i narzędzi, którymi posługują się rolnicy.

Większa świadomość – mniej wypadków

Liczba wypadków zgłoszonych w 2018 roku zmniejszyła się o 15,8% w porównaniu do poprzedniego roku. Progres odnotowano także w I kwartale 2019 roku, porównując go do pierwszych trzech miesięcy z roku 2018. Wzrost bezpieczeństwa na wsi jest szczególnie widoczny przy zestawieniu danych z ostatniej dekady. W roku 2008 do Oddziałów Regionalnych i Placówek Terenowych KRUS zgłoszono aż 27 722 zdarzenia, czyli o 12 427 więcej niż przed rokiem. Z czego wynika spadek liczby wypadków w gospodarstwach? W wielu przypadkach jest to rezultat otrzymania funduszy unijnych lub innych form wsparcia na modernizację parku maszynowego i rozbudowę gospodarstwa. Ponadto należy podkreślić znaczenie akcji społecznych propagowanych w mediach. Warto zapewnić bezpieczeństwo sobie oraz osobom z najbliższego otoczenia, ponieważ skutki wypadków w rolnictwie bardzo często są poważne i nieodwracalne.